‘Huidige markt benutten om contractbepalingen te verbeteren’

Welke rol heeft Vallei Accountants Agri als het gaat om voergeldcontracten voor kalverhouders?
“Klanten bellen ons als ze in onderhandeling gaan met hun contractgever of als ze een aanbod gekregen hebben. De standaardvraag die we krijgen is ‘wat doen de contracten?’. Om onze klanten van dienst te zijn, verzamelen we contractspecificaties in een database. Naast de hoogte van het voergeld noteren we ook de naam van de contractgever, de contractduur, de contractvorm, de eventuele leegstandsvergoeding, winstdeling, enzovoort. Zo hebben we een volledig beeld van de financiële condities. Momenteel hebben we een overzicht met meer dan tweehonderd contracten.”

Welke informatie geven jullie aan klanten?
“We geven een trend aan: het niveau van de contractvergoeding en veelvoorkomende zaken die afgesproken worden. We spreken niet over individuele contracten maar over een lijn die we zien. Het onderhandelen over de contractvoorwaarden is een taak van de kalverhouder zelf. Wel wijzen we hen op zaken waarop te letten.”

Wat is de grootste valkuil die jullie tegenkomen bij het afsluiten van voergeldcontracten?
“Kalverhouders denken na het afsluiten van een contract dat ze een bepaalde vaste vergoeding per kalverplaats krijgen. Dit staat meestal in één van de eerste artikelen. Vervolgens staan er verderop artikelen die de vaste vergoeding ontkrachten, bijvoorbeeld dat de vergoeding geldt per gemiddeld aanwezig kalf. Dus de werkelijke vergoeding kan zomaar 10 tot 20 procent lager liggen dan wat een kalverhouder denkt te ontvangen, zeker als de periode van leegstand oploopt, zoals we in het verleden hebben gezien.”

Wat vind je van de manier waarop de contracten zijn opgesteld?
“In algemene zin kun je stellen dat ze te eenzijdig zijn opgesteld. In bijna alle contracten staan zaken waarmee de contractgever een kalverhouder met de rug tegen de muur kan zetten. De machtsverhouding in de keten is niet in balans. Nu er bedrijven verdwijnen vanwege onder andere de opkoopregeling, wordt de onderhandelingspositie van kalverhouders sterker. Deze omstandigheid moeten kalverhouders gebruiken om een betere balans in de contracten te krijgen.”

Kun jij voorbeelden geven van zaken die niet in een contract hoeven te staan?
“Neem het artikel waarin staat dat de contractgever het contract automatisch kan verlengen tegen dezelfde condities wanneer de laatste ronde verlieslatend is geweest.  Hier ligt de macht volledig bij de contractgever. Hij kan beslissen wat hem het beste uitkomt. Zoiets moet je als kalverhouder helemaal niet willen ondertekenen. Een ander voorbeeld is de afspraak rondom een eventuele winstdeling. In sommige contracten staat dat de contractgever de winst berekend en dat over de berekening van de winst niet gediscussieerd kan worden… Ook wordt er in sommige contracten verwezen naar de kwaliteitseisen van een buitenlandse afnemer, waarbij die eisen in het Engels staan geformuleerd. Geen enkele kalverhouder leest die eisen. Maar je weet dus niet waarvoor je tekent. Doe dat dan ook niet.”

Veel contracten zijn ook gebaseerd op onderling vertrouwen. Wordt daar te veel op gesteund?
“In contracten zit altijd een stuk vertrouwen. Dat is ook gezond, aangezien je geen zaken moet doen met partijen die je niet vertrouwd. Het gaat om een goede balans en die mis ik in contracten. Veel risico’s worden bij de kalverhouder neergelegd. Ik ken contracten waarin staat dat de kalverhouder geen vergoeding krijgt als de contractgever om handelstechnische redenen, of financieel, het niet verantwoord vindt om kalveren op te zetten. Wat dit precies inhoudt wordt niet omschreven. Feit is wel dat de contractgever kan bepalen wanneer hij de vergoeding opschort, bijvoorbeeld tijdens de uitbraak van een dierziekte of destijds tijdens de coronapandemie. De kalverhouder loopt dus het volledige risico van een calamiteit. Wil je dat en is het passend? Of de contractgever daadwerkelijk gebruikmaakt van dit artikel is vers twee, maar als hij wil, dan kan hij zomaar voor onbepaalde tijd de vergoeding stopzetten. De balans in contracten ontbreekt.”

Zouden de contracten een stuk korter kunnen?
“Soms wel. Van de andere kant moet een contract ook niet te kort zijn. We komen contracten tegen waarin te weinig staat. Alleen een vergoeding en de contractduur. Maar op welke momenten de contractgever de vergoeding betaalt, wie welke kosten voor zijn rekening neemt en wat ieders verantwoordelijkheid is? Dat staat er weer niet in. In de praktijk loopt het wel los, maar in juridische zin kun je je nergens op beroepen als er een kink in de kabel komt.”

Wat is je advies aan kalverhouders?
“Zet geen handtekening onder een contract als je het niet eens bent met bepaalde artikelen. Dat geldt ook voor artikelen die voor jouw bedrijf niet gelden of waar je geen invloed op hebt. Let ook op met contracten waarin staat dat een kalf gemiddeld 1,8 vierkante meter stalruimte moeten hebben. Met het convenant dierwaardige veehouderij ziet het er naar uit dat kalveren op termijn op 2 vierkante meter gehouden moeten worden. Ga na wat dit doet met de vergoeding of contractduur.”

Zou het opstellen van een standaard modelcontract uitkomst kunnen bieden?
“Ik denk dat het een goede zaak zou zijn als partijen zoals VVK en LTO dit op zouden pakken. Het is nu zeker een gunstige tijd om verandering teweeg te brengen. Dit betekent niet dat zo’n contract klaar is om te ondertekenen, maar wel een contract wat houvast geeft om op een goede manier het gesprek aan te gaan. De belangrijkste vraag is steeds: hoe ga je met elkaar om en hoe verdeel je de risico’s naar evenredigheid.”

Lees het volledige artikel in De Kalverhouder die zaterdag 11 april verschijnt. In deze aprileditie wordt speciale aandacht besteed aan contractvergoedingen en voorwaarden.