EU-lidstaten stemmen in met Mercosur-deal

De 27 lidstaten spraken in de ochtendvergadering voorlopige steun uit voor het akkoord, Voor goedkeuring was een gekwalificeerde meerderheid nodig: 55 procent van de lidstaten die samen 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Die drempel is gehaald, mede doordat Italië na extra toezeggingen van de Europese Commissie alsnog voor stemde.

Europa nog wel verdeeld
Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije stemden tegen het akkoord. Zij vrezen dat de deal schadelijk zal zijn voor hun landbouwsectoren, met name voor rundvlees- en pluimveehouders. België onthield zich zoals verwacht van stemming doordat de deelstaten geen overeenstemming konden bereiken. Na de officiële bevestiging kan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen het akkoord namens de EU ondertekenen, naar verwachting gebeurt dit volgende week in Paraguay. Een definitieve datum is nog niet bekendgemaakt. De enige hindernis die hierna nog genomen moet worden is die van het Europees Parlement. Een tegenstem kan de deal alsnog blokkeren, maar die kans wordt volgens diplomaten klein geacht.

Landbouwsector blijft tegen
Het akkoord moet handelsbelemmeringen wegnemen door importheffingen te verlagen en procedures te vereenvoudigen. Europese bedrijven kunnen daardoor producten zoals auto's, medicijnen en textiel makkelijker exporteren naar Zuid-Amerika. In ruil daarvoor krijgt de EU bredere toegang tot de Mercosur-markten voor onder meer soja, rundvlees en suiker. In deze producten hebben de Mercosur-landen een sterke positie. In de landbouwsector blijft het verdrag p[ stevige weerstand stuiten. Boeren vrezen dat goedkope Zuid-Amerikaanse importen hun concurrentiepositie aantasten. Donderdag gingen nog honderden Franse boeren de straat op in Parijs om hun onvrede te uiten, waarna president Macron bevestigde dat Frankrijk tegen zou stemmen.

Om de zorgen te temperen heeft de Europese Commissie importquota voorgesteld. Zo mogen de Mercosur-landen jaarlijks maximaal 99.000 ton rundvlees met verlaagde importheffing naar de EU exporteren. Ook kan Brussel invoertarieven tijdelijk verhogen of zelfs opschorten als blijkt dat de markt verstoord raakt. Deze aanpassingen zijn gedaan om twijfelende lidstaten te overtuigen. Zo kregen landbouwministers deze week te horen dat er tot 45 miljard euro aan EU-fondsen vervroegd beschikbaar kan komen voor boeren vanaf 2028. Ook wil de Commissie tijdelijke verlaging van importheffingen op bepaalde kunstmestsoorten. Hierdoor heeft Italië vóór het verdrag gestemd. Volgens LTO Nederland zijn er nog onvoldoende maatregelen genomen om ernstige marktverstoring te voorkomen. Ze roept daarom het Europees Parlement op om alsnog tegen het akkoord te stemmen.

Strategisch moment
Het akkoord komt op een moment dat de handelsrelaties met China en de Verenigde Staten onder druk staan. De EU zoekt daarom actief naar nieuwe partners om zijn economische afhankelijkheid te verminderen. Dat de deal nu vooruitgaat, past in die strategie.