Definitieve cijfers CBS: fosfaat boven plafond

 Dat blijkt uit de definitieve cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Zowel de stikstof- als fosfaatexcretie nam vorig jaar af. De stikstofexcretie daalde van 448,9 miljoen kilo in 2024 naar 438,7 miljoen kilo in 2025, een afname van ruim 2 procent. Daarmee bleef de veehouderij 1,3 miljoen kilo, ofwel 0,3 procent, onder het productieplafond.
Bij fosfaat was de daling groter, maar niet voldoende om onder het aangescherpte plafond te komen. De fosfaatexcretie nam af van 146,7 miljoen kilo in 2024 naar 141,1 miljoen kilo in 2025. Dat is een daling van 3,8 procent. Het plafond bedraagt sinds 2025 echter 135 miljoen kilo. Daarmee werd 6,1 miljoen kilo fosfaat te veel geproduceerd, een overschrijding van 4,4 procent.

Rundvee grootste aandeel
Het grootste deel van de mineralenexcretie komt voor rekening van rundvee. De totale stikstofexcretie van rundvee daalde van 298,4 naar 292,3 miljoen kilo. De fosfaatexcretie nam af van 86,1 naar 84 miljoen kilo. Binnen de melkveehouderij daalde de stikstofexcretie met 1,8 procent naar 260,5 miljoen kilo. Volgens het CBS hangt deze afname samen met een kleinere melkveestapel. De fosfaatexcretie van melkvee daalde met 2,2 procent naar 75 miljoen kilo. Hierbij speelde ook een lager fosforgehalte van het ruwvoer een rol. De melkproductie per koe steeg ondertussen met 2,8 procent naar gemiddeld 9.368 kilo per jaar.
Bij rundvee voor de vleesproductie nam de stikstofexcretie met 4,2 procent af naar 31,8 miljoen kilo. De fosfaatexcretie daalde met 5,3 procent naar 9 miljoen kilo. Zowel het aantal runderen in de melkveehouderij als het aantal runderen voor vleesproductie liep gedurende 2025 terug.

Sterke daling bij varkens
Bij varkens was de afname groter. De stikstofexcretie daalde met 4,1 procent van 80,1 naar 76,8 miljoen kilo. De fosfaatexcretie liep met 7,1 procent terug van 32,3 naar 30 miljoen kilo. Die afname is vooral het gevolg van de krimp van de varkensstapel. Volgens het CBS speelde deelname aan de beëindigingsregelingen LBV en LBV+ daarbij een belangrijke rol. Het gemiddelde aantal vleesvarkens daalde in 2025 met 410.000 dieren, een afname van 8,8 procent. Het aantal zeugen nam met 75.000 dieren, ofwel 10,2 procent, af. De excretie per vleesvarken en zeug nam juist iets toe door een hoger voerverbruik en een hoger stikstofgehalte in het voer.
In de pluimveesector bleef de daling beperkter. De stikstofexcretie nam met 1 procent af tot 48,2 miljoen kilo en de fosfaatexcretie met 3,8 procent tot 20 miljoen kilo. Het aantal vleeskuikens nam met 0,8 procent toe, terwijl het aantal leghennen met 1,5 procent daalde.

Cijfers lager dan raming
De definitieve cijfers vallen iets lager uit dan de voorlopige berekening die het CBS eind juni publiceerde. Toen werd de stikstofexcretie over 2025 geraamd op 439,6 miljoen kilo en de fosfaatexcretie op 141,5 miljoen kilo. In de definitieve berekening komt dit uit op respectievelijk 438,7 en 141,1 miljoen kilo.