Stikstofproductie op nieuw plafond, fosfaat nog te hoog

In 2025 produceerde de Nederlandse veestapel 440 miljoen kilogram stikstof via dierlijke mest. Dat is 2 procent minder dan een jaar eerder en precies gelijk aan het stikstofplafond dat sinds 2025 geldt. De fosfaatuitscheiding daalde eveneens, met 4 procent tot 142 miljoen kilogram. Daarmee is de afstand tot het nieuwe fosfaatplafond kleiner geworden, maar de productie ligt nog altijd 7 miljoen kilogram boven het nieuwe nationale plafond van 135 miljoen kilogram.

Melkveehouderij verantwoordelijk
De daling van de stikstofproductie is vooral toe te schrijven aan de melkveehouderij. Melkkoeien en bijbehorend jongvee produceerden 2 procent minder stikstof dan een jaar eerder. Volgens het CBS komt dit onder meer door een kleinere melkveestapel en veranderingen in de voersamenstelling. Ook in de varkens- en pluimveesector daalde de stikstofuitscheiding, mede doordat minder dieren werden gehouden.

Binnen de categorie overig, waaronder vleeskalveren, vleesvee, paarden, schapen en geiten vallen, werd 53 miljoen kilogram uitgescheiden. Ook dit is lager dan in 2024.

Voor fosfaat is het beeld minder gunstig. Hoewel de totale fosfaatproductie daalde, blijft vooral de melkveehouderij verantwoordelijk voor het grootste aandeel. Daarnaast ligt ook de fosfaatproductie van de varkenshouderij boven het sectorale plafond. De lagere fosfaatuitscheiding in 2025 hangt onder meer samen met een lager fosforgehalte in krachtvoer.

Afbouw derogatie, naleving belangrijker
De huidige plafonds zijn aangescherpt als gevolg van de afbouw van de derogatie. Sinds 2025 geldt een nationaal productieplafond van 440 miljoen kilogram stikstof en 135 miljoen kilogram fosfaat. Vanaf 2026 beschikt Nederland bovendien niet langer over een derogatie, waardoor naleving van de mestplafonds nog belangrijker is geworden.

De voorlopige cijfers laten zien dat de Nederlandse veehouderij een belangrijke stap heeft gezet door het stikstofplafond te halen. Voor fosfaat blijft echter verdere reductie noodzakelijk om ook aan de wettelijke norm te voldoen. Het CBS publiceerde de cijfers op basis van de voorlopige berekeningen over de mestproductie in 2025.