Nieuw kabinet kiest voor stevige koers in stikstofaanpak

Centraal staan nieuwe, wettelijk vast te leggen reductiedoelen voor 2035, met een tussendoel in 2030. Voor de landbouw mikt het kabinet op een reductie van ammoniakemissies met 42–46 procent in 2035 ten opzichte van 2019. Industrie en mobiliteit krijgen elk een reductiedoel van 50 procent. Voor 2030 geldt voor de landbouw een streefbandbreedte van 23–25 procent. Als tussendoelen niet worden gehaald, volgen aanvullende maatregelen. 

Einde aan KDW, sturen op emissies
Het kabinet wil af van de omstreden kritische depositiewaarde (KDW) als juridisch ijkpunt. In plaats daarvan moet een juridisch houdbaar alternatief komen dat stuurt op daadwerkelijke emissiereductie en de feitelijke staat van de natuur. Ook komt er een nieuwe systematiek voor vergunningverlening op basis van doelvoorschriften. Daarmee moet duidelijker worden hoeveel uitstoot per sector, gebied en uiteindelijk per bedrijf nog mogelijk is. 
Rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden komt een zonering. In zones dicht bij kwetsbare natuur zijn zwaardere emissiereducties nodig. Provincies krijgen de taak om daar gebiedsgericht te sturen op innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen of beëindigen van bedrijven. Het kabinet wil in 2026 starten in minimaal vijf prioritaire gebieden met grote impact, waaronder de Veluwe en de Peel.

Vrijwillige beëindigingsregelingen blijven een belangrijk instrument

Vrijwillige uitkoop en verplaatsing
Vrijwillige beëindigingsregelingen blijven een belangrijk instrument, vooral gericht op veehouderijlocaties nabij overbelaste natuurgebieden. Daarnaast komt er een nationale grondbank om verplaatsing van bedrijven mogelijk te maken en om grond van stoppende boeren te herverdelen naar blijvende bedrijven of natuur. Daarmee wil het kabinet zowel natuurherstel als herstructurering van de landbouw ondersteunen. 
De voortgang wordt elke twee jaar gemonitord met een uitgebreid meetnetwerk voor stikstofdepositie, bodem en water. Als blijkt dat de doelen niet binnen bereik komen, wil het kabinet korten op dier- of fosfaatrechten in de landbouw. Daarnaast wil het kabinet, zodra voldoende reductie is geborgd, een juridisch houdbare ondergrens en waar mogelijk drempelwaarden invoeren om vergunningverlening te vergemakkelijken.

Ruimte creëren voor vergunningverlening
Met de combinatie van generieke reductie, gebiedsmaatwerk en natuurherstel wil het kabinet de juridische basis verstevigen zodat vergunningen voor bouw en economische activiteiten weer afgegeven kunnen worden. Tegelijk moet deze aanpak leiden tot aantoonbaar herstel van natuur en biodiversiteit.