‘Shamonda-like’-virus aangetoond bij pasgeboren kalf

Het voldragen kalf werd vanwege verschillende klinische afwijkingen aangeboden voor pathologisch onderzoek. Het dier vertoonde onder meer sterrenkijken, zichtbare onderontwikkeling en afwijkingen aan de poten. Met PCR-onderzoek en aanvullende genetische sequencing werd het ‘Shamonda-like’ virus aangetoond in het miltweefsel. Het gaat om de eerste keer dat GD het virus bij een pasgeboren kalf in Nederland heeft gevonden. Een oorzakelijk verband tussen de virusinfectie en de afwijkingen bij het kalf kan op basis van het onderzoek niet worden vastgesteld.

Infectie tijdens de dracht mogelijk
De vondst is relevant omdat het ‘Shamonda-like’ virus behoort tot de Simbu-groep. Van virussen uit deze groep is bekend dat ze tijdens de dracht via de placenta van het moederdier op de foetus kunnen worden overgedragen. Het schmallenbergvirus behoort eveneens tot deze groep. Infecties tijdens de dracht kunnen leiden tot abortus, doodgeboorte en de geboorte van zwakke kalveren. Ook aangeboren afwijkingen aan onder meer de hersenen, het ruggenmerg, de ledematen, gewrichten en wervelkolom kunnen voorkomen.
Of dergelijke problemen optreden en hoe ernstig ze zijn, hangt onder meer samen met het moment waarop het moederdier tijdens de dracht wordt geïnfecteerd. De gevolgen van een infectie worden daardoor soms pas maanden later zichtbaar, bij de geboorte van het kalf.

Twee virusvarianten in Nederland
Uit genetisch onderzoek van GD blijkt daarnaast dat in Nederland twee verschillende varianten van het ‘Shamonda-like’ virus voorkomen. De variant die bij het pasgeboren kalf werd gevonden, is dezelfde als de variant die in Noord-Duitsland circuleert. Deze variant is inmiddels bij meerdere runderen verspreid over Nederland aangetoond en vertegenwoordigt het merendeel van de onderzochte Nederlandse gevallen.
Een tweede variant komt overeen met het type dat eerder in Zuid-Duitsland, Frankrijk en Zwitserland is gevonden. Deze variant is tot nu toe bij één rund in Nederland vastgesteld. De aanwezigheid van twee genetisch verschillende varianten ondersteunt volgens GD het beeld dat het virus meerdere keren in Noordwest-Europa is geïntroduceerd. Verder onderzoek moet meer duidelijkheid geven over de klinische en epidemiologische betekenis van beide varianten.

Alert op afwijkende geboorten
Sinds de eerste Nederlandse meldingen van diarree, koorts en melkproductiedaling bij runderen volgt GD de ontwikkeling van het ‘Shamonda-like’ virus binnen de diergezondheidsmonitoring. De vondst bij het pasgeboren kalf maakt volgens GD het onderzoeken van afwijkende geboorten extra relevant. Pathologisch onderzoek en aanvullende diagnostiek kunnen meer inzicht geven in de verspreiding van het virus en de mogelijke gevolgen van infecties tijdens de dracht.